Various Artists - Leopold Stokowski - From The Polish Radio Archives

Co kryją archiwa?

10 września 2021 roku we wszystkich dobrych sklepach pojawi się kolejny album w serii FROM THE POLISH RADIO ARCHIVES, zatytułowany "Leopold Stokowski in Poland".

Serię wydawaną przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia wymyślili i jej kolejne pozycje opracowują: Marcin Gmys – Dyrektor Polskiego Radia Chopin i Jakub Puchalski – jeden z głównych głosów tego programu. Na wiele lat przed rozpoczęciem pracy w Polskim Radiu obaj panowie już się umawiali, że kiedyś przetrząsną muzyczne archiwa stacji w poszukiwaniu zapomnianych, wybitnych nagrań. Od trzech lat swoje młodzieńcze pomysły wcielają w życie.

W roku 1959, kiedy liczący 77 lat Leopold Stokowski pojawił się w kraju swoich przodków po raz pierwszy, by poprowadzić polskie orkiestry (wcześniej, w latach 20. , był jedynie w Polsce prywatnie, przejazdem), gościliśmy jednego z najbardziej nowatorskich i uznanych dyrygentów XX wieku, znanego jako niezmordowany propagator nowej muzyki, mającego na swym koncie kilkadziesiąt prawykonań kompozytorów z całego świata. Stokowski był także niezrównanym popularyzatorem muzyki, co zaprowadziło go do Hollywood i ostatecznie przyniosło w 1941 roku Honorowego Oscara za muzykę do filmu "Fantasia", wyprodukowanego przez Disneya.

Wizyty artysty w Polsce, w latach 1959 i 1960, stanowiły prawdziwe wydarzenia artystyczne i wyraziste świadectwo, że kultura polska, mimo ponurych czasów, nie daje się wymazać z mapy świata. Wybór przez Stokowskiego do swych koncertów dzieł polskich kompozytorów podkreślił tylko ich uniwersalne znaczenie i wartość. W ówczesnych relacjach z występów Stokowskiego w Polsce dominowały zachwyt i entuzjazm.

Na płycie "Leopold Stokowski in Poland" znajdziemy, nigdy wcześniej nie udostępnione fonograficznie, jedyne i niepowtarzalne kreacje "Bajki" Stanisława Moniuszki i "Stabat Mater" Karola Szymanowskiego, a także "I Symfonii" Witolda Lutosławskiego. Co prawda ten ostatni nie był zadowolony z interpretacji utworu, ale być może niechęć kompozytora należy złożyć na karb czasu, który minął od wymyślenia i opracowania ostatecznej wersji tej jednej z pierwszych kompozycji Lutosławskiego.

Dla każdego, kto włoży ten krążek do odtwarzacza, ciekawostką będą rozpoczynające płytę zapisy dźwięków z powitania Leopolda Stokowskiego w Polsce, w maju 1959 roku i płytę kończący krótki wywiad ze Stokowskim, przeprowadzony również w maju 1959 przez Witolda Stankowskiego z Polskiego Radia, w warszawskim Hotelu Bristol.

Wszystkim, którzy jeszcze nie znają serii FROM THE POLISH RADIO ARCHIVES polecamy też cztery poprzednie pozycje wydane przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia: "Witold Małcużyński. The Legendary Wawel Castle Recital", "Mieczysław Horszowski in Poland", "Barbara Hesse-Bukowska. Retrospective" oraz "Eugeniusz Morawski. Kompozytor wyklęty".

Lista utworów:
1. Relacja z powitania Leopolda Stokowskiego w Polsce / A report on Leopold Stokowski's welcome to Poland 1:40
Maj 1959 / May 1959
Stanisław Moniuszko (1819-1872)
2. Bajka – uwertura fantastyczna / Fairy tale – fantasy overture 12:05
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej / Pomeranian Philharmonic Symphony OrchestraFilharmonia Pomorska w Bydgoszczy / Pomeranian Philharmonic Hall, Bydgoszcz, 19-21. 05. 1960 (premiera fonograficzna / unpublished) Karol Szymanowski (1882-1937) Stabat Mater op. 53 na sopran, alt, baryton, chór mieszany i orkiestrę / Stabat Mater, Op. 53 for soprano, alto, baritone, mixed choir and orchestra
słowa polskie / Polish words: Józef Jankowski 25:20
3. Stabat Mater dolorosa – Andante mesto
4. Quis est homo qui non fleret – Moderato
5. Eia Mater, fons amoris – Lento dolcissimo
6. Fac me tecum pie flere – Moderato
7. Virgo virginum praeclare – Moderato
8. Christe, cum sit hinc exire – Andante tranquillissimo
Alina Bolechowska – sopran, Krystyna Szczepańska – mezzosopran, Andrzej Hiolski – baryton, Chór Filharmonii Narodowej, Roman Kuklewicz – chórmistrz, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej / Alina Bolechowska (soprano), Krystyna Szczepańska (mezzo-soprano), Andrzej Hiolski (baritone), Warsaw Philharmonic Chorus, Roman Kuklewicz (choirmaster), Warsaw Philharmonic Orchestra
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej / Warsaw Philharmonic Orchestra
Filharmonia Narodowa w Warszawie, 22, 24 maja 1959 / Warsaw Philharmonic Hall, 22, 24 May 1959
(premiera fonograficzna / unpublished)
Witold Lutosławski (1913-1994)
Symfonia / Symphony No. 1 22:20
9. Allegro giusto 4:10
10. Poco adagio 9:05
11. Allegretto misterioso 3:55
12. Allegro vivace 5:10
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej / Warsaw Philharmonic Orchestra
Filharmonia Narodowa w Warszawie, 22, 24 maja 1959 / Warsaw Philharmonic Hall, 22, 24 May 1959
13. Wywiad Witolda Stankowskiego z Leopoldem Stokowskim / Leopold Stokowski in conversation with Witold Stankowski 3:25
Nagranie w Hotelu Bristol w Warszawie, maj 1959 / Recorded at the Hotel Bristol in Warsaw, May 1959

Leopold Stokowski – dyrygent / conductor
Autorzy serii: Marcin Gmys, Jakub Puchalski
Teksty: Jakub Puchalski, Artur Bielecki, Marcin Gmys
Tłumaczenie: John Comber
Rekonstrukcja dźwięku i mastering płyty: Anna Rutkowska (Archiwum Polskiego Radia / Polis Radio Archives)
Projekt graficzny: Lech Majewski
Fotografie Leopolda Stkowskiego: PAP, NAC